၁၉၉၃ ဩဂုုတ််လ ၄ ဟူူတူဦး ူ းဆော�ာင််သော�ာ ရဝန််ဒါါအစိုးး��ရနှှင့််� တူူဆီဦး ီ းဆော�ာင််သော�ာ RPF တို့့�သည်် ၃ နှှစ််ကြာ�ာ � ပြ�ည််တွင်းး ွ �စစ််ကိုု� အဆုံးး��သတ််ရန်် အရုုရှှသဘော�ာတူူစာာချူူ�ပ်် (Arusha Accords) ကိုု� လက််မှှတ်ထိုးး ် �� ခဲ့့�ကြ�သည််။ အာာဏာာခွဲဲ�ဝေ�ရေး�းအစီီအမံံများ�း�၊ ကြား�း�ဖြ�တ််အစိုးး��ရဖွဲ့့�� စည်းး�ခြ�င်းး�နှှင့််� ဒုုက္ခခသည််များ�း�ကိုု� လက််ခံခြ�င်းး ံ �များ�း� အပါါအဝင်် အဆိုုပါ � ါစာာချူူ�ပ််၌ လူူမျိူး�း��အမည််သက််သေ�ခံံ လိုုအ � ပ််ချျက််ကိုု� အဆုံးး��သတ််ရန််သဘော�ာတူူညီမှု ီ လ ု ည်းး� ပါါဝင််ခဲ့့�သည််။ ၁၉၉၄ ဧပြီ�ီ ၆ ဧပြီ�ီ ၃၀ ကမ္ဘာ့့��ကုုလသမဂ္ဂဂလုံခြုံ� ံ� �ံ ရေး�းကော�ာင််စီသ ီ ည်် ဖြေ�ေရှှင်းး�ချျက််တစ်ရ ် ပ်် အနေေဖြ�င့််� သတ််ဖြ�တ််မှုု များ�း�ကိုု� ရှုံ့့�� ချျခဲ့့�ပြီး�း� “ဂျီီ�နိုုဆို � က် �ု ”် ဟူူသော�ာ စကားး�လုံးး��ကိုု� သုံးး��စွဲဲ�ရန််မူူ ငြ�င်းး�ဆန််ခဲ့့�သည််။ ဇူူလိုင် ု� ် ၄ ရက်် RPF မှှ နိုုင် � ငံ ် နေ ံ ေရာာအနှံ့့��အပြား�း�ကိုု� သိိမ်းး�ယူူ ခဲ့့�ပြီး�း� ရဝန််ဒါါ၏ မြို့�့�� တော်�်� Kigali ကိုု� ထိိန်းး�ချူူ�ပ််လိုက် ု� နို ် င် ု� ခြ�င်းး ် �နှှင့််� အတူူ ဂျီီ�နိုု� ဆိုုက် � ် အဆုံးး��သတ််ခဲ့့�သည််။ နိုုဝ � င််ဘာာ ၈ ကမ္ဘာာ�ကုုလသမဂ္ဂဂသည်် “ဂျီီ�နိုုဆို � က် �ု အ ် တွွက်် တာာဝန််ရှိ�ိသည့််� ပုုဂ္ဂိုု��လ််များ�း�ကိုု� စွဲဲ�ချျက််တင််”ရန်် ရဝန််ဒါါဆိုုင် � ရာာ ် နိုုင် � ငံ ် တကာာ ံ ရာာဇဝတ််ခုံရုံးး ံ� � � (ICTR)ကိုု� ဖွဲ့့�� စည်းး�ခဲ့့�သည််။ ၎င်းး�၏ လုုပ််ငန်းး�စဉ် တလျော�ာ�က််တွင် ွ ် ခုံံရုံးး � � �သည်် ကျူးး��လွွန်သူ ် ပေါ ူ �ါင်းး� ၉၃ ယော�ာက််ကိုု� စွဲဲ�ချျက််တင််ခဲ့့�ပြီး�း� ၆၂ ကိုု� ပြ�စ််ဒဏ်ချ ် ျခဲ့့�သည််။ ၎င်းး�သည်် ဂျီီ�နိုုဆို � က် �ု ် ရာာဇဝတ််မှုကို ု ု� သတ််မှှတ်ပြီး် �း� မုုဒိိမ်းး�မှုုကိုု� ဂျီီ�နိုုဆို � က် �ု ် နည်းး�လမ်းး�တစ််ခုုအဖြ�စ််မြ�င််သာာ စေ�သည့််� ပထမဆုံးး��သော�ာ ခုံးး��ရုံးး��လည်းး� ဖြ�စ််လာာ ခဲ့့�သည််။ ရဝန််ဒါါ သမ္မမတ Juvénal Habyarimana သည်် ရဝန််ဒါါမြို့�့�� တော်�်� Kigali အပေါ်�်မှှ ၎င်းး�၏လေ�ယာာဉ်ကိုု� ပစ််ချျခံံရစဉ်သေ�ဆုံးး��ခဲ့့�သည််။ တူူဆီဦး ီ းဆော�ာင်် သော�ာ RPF သည်် တာာဝန််ရှိ�ကြော ိ ��ာင်းး� စွွတ်ဆွဲဲ�ခံ ် ရ ံ ကာာ လေ�ယာာဉ်ပျျက််ကျျပြီး�း� နာာရီီပိုုင်းး � �အကြာ�ာတွွင် ် နိုုင် � ငံ ် တော်�်�ပို ံ ုင် � ် ရေ�ဒီီယိုသ ု� တင်းး�ကြေ��ညာာသူူများ�း�မှှ တူူ ဆီီ လူူမျိူး�း��များ�း�ကိုု� သတ််ရန်် ဟူူတူူ “မျိုး�း��ချျစ််”များ�း�အားး� ဆော်�်�ဩခဲ့့�သည််။ နော�ာက််ထပ်် ရက်် ၁၀၀ ကျော်�်��အကြာ�ာတွွင် ် ဟူူတူကျူးး ူ ��လွွန်သူ ် များ ူ �း�သည်် ခန့် �မှှန်းး�ခြေ�ေ ၇၅ ရာာနှုုန်းး�သော�ာ (သို့့�)� ၈၀၀,၀၀၀ သော�ာ တူူဆီီ အမျိုး�း��သမီးး�၊ ် အမျိုး�း��သားး�နှှင့််� ကလေး�းများ�း�ကိုု� သတ််ဖြ�တ််ခဲ့့�သည််။ သတ််ဖြ�တ််မှုအ ု များ�း�စုု ကိုု� လက််၊ ဓား�းမ၊ တင်းး�ပုုတ််များ�း�ဖြ�င့််� ဆော�ာင််ရွွက်ခဲ့့� ် ပြီး�း� မုုဒိိမ်းး�များ�း�ကဲ့့�သို့့� � တခြား�း�အကြ�မ်းး�ဖက််လုုပ််ရပ််များ�း�လည်းး� ပါါဝင််ခဲ့့�သည််။ ဇူူလိုင် ု� ် ၁၉ ကြား�း�ဖြ�တ်် အမျိုး�း��သားး�ညီီညွွတ်ရေး�း ် အစိုးး��ရတစ််ရပ််အားး� ဟူူတူလူ ူ မျိူး ူ �း�� Pasteur Bizimungu ကိုု� သမ္မမတအဖြ�စ််ဖြ�င့််လ � ည်းး�ကော�ာင်းး� RPF ခေါ�ါင်းး�ဆော�ာင်် တူူဆီလူ ီ မျိုး ူ �း�� Paul Kagame ကိုု� ဒုုသမ္မမတအဖြ�စ််ဖြ�င့််� လည်းး�ကော�ာင်းး� ဖွဲ့့�� စည်းး�ခဲ့့�သည််။) ၁၉၉၆ ရဝန််ဒါါ၏ ဂျီီ�နိုုဆို � က် �ု အ ် လွွန် ် အစိုးး��ရ သည်် နိုုင် � ငံ ် သား ံ း�သက််သေ�ခံကဒ် ံ များ ် �း�မှှ “လူူမျိုး�း��စုု” အခန်းး�ကဏ္ဍကိုု� ဖယ််ရှား��းခဲ့့� သည််။ ၁၉၉၈ ဇူူလိုင် ု� ် ၁၇ ၂၀၀၁ လူူမျိုး�း��ရေး�းအရမိိမိိကိုုယ် � ကို ် ု� သက််သေ�ခံဖော် ံ �်�ပြ�ချျက််အားး� ထော�ာင်် အနှှစ်် ၃၀ (သို့့�)� ဒေါ်�်လာာ ၈၀၀၀ ငွေေ�ဒဏ်် ပြ�စ််မှုများ ု �း�နှှင့််� ညီီမျှှသည့််� ရာာဇဝတ််မှုအ ု ဖြ�စ််သတ််မှှတ်ခြ�င်းး ် � ဖြ�င့််� ရဝန််ဒါါရှိိ� “သွေး�း�ခွဲဲ�မှုု”ကိုု� တားး�မြ�စ််ရန်် ဥပဒေေတစ််ရပ််ကိုု� မိိတ်် ဆက််ခဲ့့�သည််။ . ရော�ာမစာာချူူ�ပ်် (Rome Statute) ကိုု� ရက််စက််ယုုတ်မာာ ် သည့််� ရာာဇဝတ််မှုများ ု �း�အားး� စွဲဲ�ချျက််တင််နိုင် ု� သ ် ည့််� ပထမဆုံးး��သော�ာ တရား�းစီီရင််ရေး�းအဖွဲ့့�� အစည်းး� နိုုင် � ငံ ် တကာာရာာဇ ံ ဝတ််တရား�းရုံးး�� (ICC)ကိုု� ထူူထော�ာင််ရန်် ပြ�ဌာာန်းး�ခဲ့့�သည််။ ၂၀၀၃ ဇွွန််လ ၂၇ ၂၀၀၃ အော်�်�ဂဲဲနစ်ဥ ် ပဒေေကိုု� “လူူမျိုး�း��ရေး�းအယူူအဆ”နှှင့််� “ဂျီီ�နိုုဆို � က် �ု ် စိိတ််ထားး�”များ�း�ကိုု� တားး�မြ�စ််ရန်် ပြ�ဌာာန်းး�ခဲ့့�သည််။ ၂၀၀၈ စက္ကူူ�သက််သေ�ခံကဒ် ံ များ ် �း�ကိုု� လူူမျိုး�း��ရေး�းအခန်းး�ကဏ္ဍအားး� ဆက််လက််ဖယ််ထုုတ်ထား ် း�သည့််� ပလက််စတစ်ကဒ် ် များ ် �း� ဖြ�င့််� အစား�းထိုးး��ခဲ့့�သည််။ လူူသိိရှှင််ကြား�း�နှှင့််� အထူးး�သဖြ�င့််� နိုုင် � ငံ ် ရေး�းန ံ ယ််ပယ််များ�း�တွွင် ် ဟူူတူနှ ူ ှင့််� တူူဆီဟူ ီ သော�ာ ူ စကားး�လုံးး��အသုံးး��ပြု�ုမှုုကိုု� တားး�မြ�စ််ရန်် ရှေ့�့� ဆက််ကန့်သ � ် တ််မှုု များ�း�ပြု�ုလုုပ််ခဲ့့�သည််။