ရဝန််ဒါါ
၁၉၆၂ မတိုုင်
� မီီ
်
ရဝန််ဒါါနိုုင်
� ငံ
် သ
ံ ည်် ၁၈၉၄ နှှင့််� ၁၉၁၈ ကြား�း�
ဦးးစွာာ� ဂျာ�ာမနီီကိုလို
ု� နီ
ု� နှ
ီ ှင့််� ၁၉၂၄ နှှင့််� ၁၉၆၂
ကြား�း� ဒုုတိိယအကြိ�ိမ််တွင်
ွ ် ဘလ််ဂျီီ�ယံံ
တို့့�၏
� နီ
ု� လ
ီ က််အော�ာက််သို့့� ကျျရော�ာက််
� ကိုုလို
�
ခဲ့့�သည််။ ကိုုလို
� နီ
ု� အုုပ်
ီ
်ချူူ�ပ််သူူ နှှစ််နိုင်
ု� ငံ
် လုံးး
ံ ��
သည်် မူူဝါါဒများ�း�ကိုု� အကော�ာင််အထည််ဖော်�်�
ရာာတွွင် ် တူူဆီီ (Tutsi) ဘုုရင််များ�း�ကိုုသာာ
�
အားး�ထားး�ခဲ့့�သည််။
၁၉၅၉
ပညာာတတ်် ဟူူတူလူ
ူ တစ်
ူ
စု
် ုမှှ တူူဆီီ
ခေါ�ါင်းး�ပုံံဖြ� �တ််မှုနှ
ု ှင့််� ဘလ််ဂျီီ�ယံအုုပ်
ံ
်ချူူ�ပ််
မှုုတို့့� �ကိုု� အဆုံးး��သတ််ရန်် တော�ာင်းး�ဆိုု�
လျျက်် မူူဝါါဒဆိုုင်
� ရာာ
် ကြေ��ညာာချျက််
တစ််ရပ််ကိုထုုတ်
ု�
ပြ် �န််ခဲ့့�သည််။
၁၉၆၁
ဇန််နဝါါရီီ ၂၈
တူူဆီပဒေ
ီ ေရာာဇ််စနစ်ကို
် ု� ဖျျက််သိိမ်းး�ခဲ့့�ပြီး�း� ဟူူတူူ
လူူမျိုး�း��များ�း�ဖြ�င့််�သာာ ဖွဲ့့�� စည်းး�ထားး�သာာ ယာာယီီ
အမျိုး�း��သားး�အစိုးး��ရတစ််ရပ််မှှ ဦးးစီးး�သည့််�
သမ္မမတနိုင်
ု� ငံ
် တစ်
ံ
ရ
် ပ််ဖြ�င့််� အစား�းထိုးး��ခဲ့့�သည််။
၁၉၇၃
ဇူူလိုင်
ု� ် ၅
ဗိုု�လ်ချူူ
် �ပ်် Juvénal Habyarimana သည််
Gregoire Kayibanda ကိုု� ဖြု�ုတ််ချျခဲ့့�ပြီး�း�
နော�ာက်် သမ္မမတတာာဝန််ကိုု� ယူူခဲ့့�သည််။
Habyarimana နော�ာက််ပိုုင်းး
� �ရွေး�း�ကော�ာက််ပွဲဲ�များ�း�
တွွင် ် ပြို�ု�င််ဖက််မရှိိ� အနိုုင်
� ရ
် ရှိိ�ခဲ့့�ပြီး�း�နော�ာက််
အာာဏာာတည််မြဲ�ဲခဲ့့�သည််။ .
၁၉၉၀
အော�ာက််တိုဘာ
ု� ာ ၁
ယူူဂန်ဒါ
် ါနိုုင်
� ငံ
် တွ
ံ င်
ွ အ
် ခြေ�ေစိုုက်
� သ
် ည့််� တူူဆီီ
ဦးးဆော�ာင်် ရဝန််ဒါါမျိုး��း �ချျစ််တပ်ဦး
် း (Rwanda
Patriotic Front – RPF) သည်် ရဝန််ဒါါကိုု�
တိုုက်
� ခို
် က်
ု� ခဲ့့�
် ပြီး��း ပြ�ည််တွင်းး
ွ �စစ််ကိုု� စတင််စေ�ခဲ့့�ကာာ
ရဝန််ဒါါလူူမျိူး��း �များ�း�စွာာ�ကိုု� နေေရပ််စွန့်
ွ �စေ�ခဲ့့�သည််
။.
်
၁၉၃၃
ကိုုလို
� နီ
ု� လ
ီ က််အော�ာက််ခံနို
ံ င်
ု� ငံ
် အ
ံ နှံ့့��သန်းး�ခေါ�ါင််စာာရင်းး�
ကော�ာက််ယူမှု
ူ အ
ု ပြီး�း� ဘလ််ဂျီီ�ယံံ ကိုုလို
� နီ
ု� အုုပ်
ီ
်ချူူ�ပ််သူများ
ူ �း�
သည်် ဟူူတူူ (Hutu) နှှင့််� တူူဆီီ (Tutsi) ကြား�း� အခုုအခါါ
ခိုုင်
� ခို
် င်
ု� မာာမာာကွဲဲ�ပြား
်
�း�သွားး��မှုုကိုု� အသက််သွင်းး
ွ �ခဲ့့�သော�ာ
လူူမျိုး�း��အမည််ကိုု� ထည့််�သွင်းး
ွ �ဖော်�်�ပြ�ထားး�သည့််� နိုုင်
� ငံ
် သား
ံ း�
သက််သေ�ခံကပ်
ံ
်ပြား�း�ကိုု� မိိတ််ဆက််ခဲ့့�သည််။
နိုုဝ
� င််ဘာာ ၁
“ဟူူတူူ အုံံ�ကြွ�မှု”ု တစ််ရပ််သည်် တူူဆီဆန့်
ီ
�ကျျင််
သည့််�
်
အစုုလိုုက်
� အ
် ပြုံ�ံ�လိုုက်
� ် လူူသတ််မှုကို
ု ု� ဖြ�စ််ပေါ်�်စေ�ခဲ့့�ပြီး�း� ယင်းး�
နော�ာက််တွင်
ွ ် နှှစ််အနည်းး�ငယ််အတွွင်းး� ဂျီီ�နိုုဆို
� က်
�ု အ
် ထိိ ဦးးတည််
သွားး��ခဲ့့�သော�ာ လူူမျိုး�း��စုုကြား�း� လူူထုုအကြ�မ်းး�ဖက််မှုကို
ု ု� ဖြ�စ််ပေါ်�်
ခဲ့့�သည််။ သိိန်းး�ပေါ�ါင််များ�း�စွာာ�သော�ာ တူူဆီများ
ီ �း�ကိုုလ
� ည်းး� ရဝန််ဒါါ
မှှ ထွွက်ခွာာ�စေ�ခဲ့့�
်
သည််။
၁၉၆၂
ဇူူလိုင်
ု� ် ၁
ရဝန််ဒါါသည်် ဘလ််ဂျီီ�ယံဆီ
ံ မှှ
ီ လွွတ်လ
် ပ််ရေး�းရခဲ့့�ပြီး�း� ဟူူတူူ
ခေါ�ါင်းး�ဆော�ာင်် Gregoire Kayibanda ကိုု� ၁၉၆၂ အော�ာက််တိုဘာာ
ု�
၂၆
တွွင် ် သမ္မမတအဖြ�စ်် ရွေး�း�ကော�ာက််တင််မြော��ာက််ခဲ့့�ကြ�သည််။ Gregoire
Kayibanda သည်် ၁၉၇၃ ဇူူလိုင်
ု� ် ၇ ရက််နေ့့�ကာာကွွယ်ရေး�း
်
ဝန််ကြီး�း�
ဗိုု�လ်ချူူ
် �ပ်် Juvénal Habyarimana ၏ အာာဏာာသိိမ်းး�မှုုတွင်
ွ ် ဖြု�ုတ််ချျ
ခံံရချိိ�န််အထိိ ရွေး�း�ကော�ာက််ပွဲဲ�များ�း�တွွင် ် ကန့် �ကွွ
် �မရှိိ�
် က်ခြ�င်းး
အာာဏာာတည််မြဲ�ဲခဲ့့�သည််။
၁၉၆၂
နိုုင်
� ငံ
် သား
ံ း�သက််သေ�ခံကဒ်
ံ
အ
် သစ််ကိုု�
မိိတ််ဆက််ပေး�းခဲ့့�သော်�်�လည်းး� လူူမျိုး�း��ကိုု�
ထည့််�သွင်းး
ွ �ဖော်�်�ပြ�ဆဲဲ ဖြ�စ််သည််။